Dysgu am Ddwyieithrwydd ym Myd Iechyd a Gofal

Yn ddiweddar, treuliais wythnos gyda rhai o fy nghyd-fyfyrwyr yn dysgu am sefyllfa statws dwyieithwydd y byd iechyd a gofal yng Nghymru. Gydol yr wythnos cawsom gyfleoedd gwerthfawr i siarad gyda chleifion am eu profiadau o ofal ddwyieithog, meddyg teulu am yr hyn a ymgorfforir yn ei meddygfa hi, yn ogystal ag efo aelodau o’r Llywodraeth a Swyddog Polisi’r iaith Gymraeg sy’n gyfrifol am sefydlu a gweithredu ar safonau’r fframwaith ‘Mwy na Geiriau’.

Ymweliad ag Ysbyty Cwm Rhondda yng nghwmni Kathryn Cobley, Swyddog Polisi’r Iaith Gymraeg

Fframwaith strategol yw ‘Mwy na Geiriau’ a’i sefydlwyd yn wreiddiol yn 2012. Ei hamcan yw i gynyddu a chryfhau gwasanaethau cyfrwng Cymraeg i gleifion Cymraeg yng Nghymru er mwyn rhoi gofal well iddynt.

Cydnabyddir gan bawb ei bod yn anoddach i blant ifanc a henoed sydd â’r Gymraeg yn famiaith iddynt gyfathrebu’n effeithiol gyda meddygon uniaith Saesneg, ac i’r gwrthwyneb. Fel amryw un, pryderais o feddwl fod Cymry Cymraeg yn cael eu rhoi o dan anfantais pan ddaethai at eu gofal iechyd o ganlyniad i ddiffyg argaeledd meddygon Cymraeg. Yn wir, roedd y ffaith hon yn un o’r prif ffactorau- ynghyd â bodolaeth yr opsiwm o ddysgu agweddau o’r cwrs drwy gyfrwng y Gymraeg- a wnaeth i mi deimlo mor reddfol mai i Gaerdydd yr oeddwn eisiau dod i astudio Meddygaeth.

O glywed persbectif clefion, agorwydd fy llygaid i’r lletchwithdod ac euogrwydd a dueddir i’w teimlo gan gleifion sy’n gofyn am ffynhonellau a meddygon Cymraeg pan ymwelant â’r ysbyty neu feddygfa. O ganlyniad, gwerthfawrogaf werth y ‘Cynnig Rhagweithiol’ a gynnigir fel rhan o’r strategaeth ‘Mwy na Geiriau’. Golyga’r cynnig rhagweithiol fod clefion yn cael cynnig gwasanaethau Cymraeg heb orfod gofyn amdanynt eu hunain. Y gobaith yw fod clefion yn teimlo mwy o ryddid a hawl i dderbyn gofal drwy gyfrwng eu mamiaith, er mwyn sicrhau eu bod yn cael y gofal gorau posib.

Cefais wythnos wych, ac fe’m calonogwyd o ddysgu am yr hyn sy’n digwydd i wella’r ddarpariaeth ddwyieithog ym myd iechyd a gofal yng Nghymru. Teimlaf yn fwy brwdfrdyig nag erioed i raddio fel meddyg sy’n hyderus i ymdrin â chleifion Cymraeg a Saesneg mor effeithiol a’u gilydd. Hyderaf y bydd gofyn mawr am feddygon fel fi pan raddiaf, sy’n rhoi hwb anhygoel a boddhad mawr i mi wrth feddwl am fy ngyrfa yn y dyfodol.